Materiał źródłowy
Słownictwo, wyjaśnione.
Zbieranie kart ma jak na hobby wyjątkowo dużo żargonu, a spora część tego żargonu naprawdę coś znaczy — złe odczytanie terminu to sposób, w jaki kupuje się nie to wydanie.

Wydania i rzadkość
Którą kartę naprawdę masz.
Najdroższy błąd w kolekcjonowaniu to pomylenie dwóch wydań tej samej postaci. Poniżej terminy, które je rozdzielają — różnica polega zwykle na małym symbolu i numerze karty, a nie na czymś oczywistym.
- Holo
Karta, której ilustracja dostaje wykończenie foil. W nowoczesnych setach standardowe holo to zwykle podstawowa wersja rzadkiej karty.
- Reverse holo
Układ odwrotny: korpus karty jest foilowany, a okienko z ilustracją nie. Osobny obiekt kolekcjonerski od wersji non-holo, z własną ceną, i regularnie z nią mylony.
- Full art
Wydanie, w którym ilustracja pokrywa całą kartę, a tekst jest nałożony na nią, nie oprawiony w ramkę. Zwykle wyższa rzadkość niż wersja standardowa.
- Alternate art
Zupełnie inna ilustracja niż na karcie standardowej, zwykle w wysokiej rzadkości. Ma własny numer karty, więc to inna karta, a nie wariant — dlatego ceny rozjeżdżają się tak mocno.
- Secret rare
Karta z numerem wychodzącym poza wydrukowaną liczbę kart w secie: set liczący 200 kart może więc zawierać karty o numerach 201 i wyżej. Rzadka z założenia i wyceniana odpowiednio.
- Parallel
Alternatywne wykończenie istniejącej karty — inny wzór foilu, stempel albo zmiana ramki — dzielące ilustrację, ale odróżnione małym znacznikiem wizualnym.
- Promo
Karta rozdawana poza zwykłymi boosterami: na eventach, w ramach współpracy albo w zestawach. Rzadkość waha się skrajnie, od masowej dostępności do prawdziwej rzadkości.
- First edition
Karty z pierwszego tłoczenia setu, oznaczone jako takie. Tam, gdzie takie oznaczenie istnieje, egzemplarze first edition zwykle dostają wyraźną premię nad późniejszymi wydaniami.
- Numer karty i liczba kart w secie
Ułamek na karcie, na przykład 58/165. Najpewniejszy sposób ustalenia, które dokładnie wydanie trzymasz, i rzecz do sprawdzenia przed zaufaniem jakiejkolwiek cenie.
- Symbol i kod setu
Mały znak albo krótki kod mówiący, do którego wydania należy karta. Niezbędny, gdy ta sama postać pojawia się w wielu setach o różnych wartościach.
- Karta z błędem i misprint
Karta z wadą produkcyjną — źle wycięta, bez foilu, z błędnym tekstem. Część błędów jest kolekcjonerska i cenna; większość to po prostu uszkodzone egzemplarze, a różnica polega na tym, czy inni kolekcjonerzy uznają dany błąd za znaną odmianę.
- Produkt zafoliowany
Nieotwarte boostery, boxy i zestawy. Wyceniane i handlowane osobno od pojedynczych kart, często śledzone przez kolekcjonerów, którzy nie mają zamiaru ich otwierać.
Stan i grading
W jakim jest stanie.
Słownictwo stanu dzieli się na dwie niekompatybilne rodziny: etykiety rynkowe, używane przy sprzedaży, i noty liczbowe przyznawane przez firmy profesjonalne. Branie jednego za tłumaczenie drugiego powoduje wiele rozczarowań.
- NM, EX, GD, LP, PL, PO
Skróty europejskiej skali: Near Mint, Excellent, Good, Light Played, Played i Poor, z Mint powyżej. Omówione w poradniku o stanie kart.
- Centrowanie
To, jak równo wydrukowany obraz jest umieszczony między ramkami. Rzadko wpływa na etykietę rynkową, a jest jednym z głównych czynników uzyskanej noty.
- Whitening
Jasne zużycie na narożnikach i krawędziach, gdzie biały rdzeń karty przebija spod zadrukowanej powierzchni. Znacznie bardziej widoczne na kartach z ciemną ramką niż z jasną.
- Linia druku
Cienka linia w powierzchni karty pochodząca z procesu druku, a nie z obchodzenia się z nią. Widoczna w odbitym świetle i liczona przez graderów na minus jakości powierzchni.
- Slab
Karta zaplombowana przez firmę gradingową w etui odpornym na otwarcie, z notą liczbową i orzeczeniem o autentyczności.
- Podnoty
Osobne oceny centrowania, narożników, krawędzi i powierzchni, pokazywane przez część firm obok noty ogólnej. Więcej informacji dla kupujących, co pomaga mocnej karcie i obnaża kartę z pogranicza.
- Gem mint
Etykieta towarzysząca najwyższej nocie liczbowej. Próg jest surowy, a różnica ceny wobec noty o stopień niżej bywa największa na całej skali.
- Population report
Publikowane przez firmę gradingową zestawienie, ile egzemplarzy danej karty oceniła na każdym poziomie. Przydatne do oceny realnej rzadkości w danym stanie.
- Crossover
Wysłanie już gradowanej karty do innej firmy na ponowny grading, zwykle po lepiej rozpoznawalny slab albo wyższą notę.
Rynek i ceny
Ile to warte.
To w słownictwie cenowym wygłasza się największe bzdury z największą pewnością. Poniżej terminy, przy których warto być precyzyjnym.
- Cena rynkowa
Ogólny termin na cenę, po której obecnie handlowane są porównywalne egzemplarze. Ani wycena twojej karty, ani oferta.
- Cena trendu
Wygładzona średnia z ostatniej aktywności, używana jako liczba główna. Bardziej wiarygodna niż najtańsza oferta, która oznacza jednego sprzedającego, w jednym stanie, wysyłającego z możliwie niewygodnego miejsca.
- Comps
Porównywalne zakończone sprzedaże tej samej karty, tego samego wydania i tego samego stanu. Najbliższa rzecz do dowodu w wycenie kart i powód, dla którego zakończone sprzedaże liczą się bardziej niż aktywne oferty.
- Spread
Różnica między dwiema cenami tej samej karty — najczęściej między egzemplarzem surowym a tą samą kartą w slabie, na której opiera się decyzja o gradingu.
- Płynność
Łatwość, z jaką karta sprzedaje się blisko swojej ceny rynkowej. Dwie karty mogą pokazywać tę samą kwotę, choć jedna sprzedaje się codziennie, a druga nie ruszyła się od miesiąca — i tylko jedna z tych cen jest do czegoś przydatna.
- Częstotliwość sprzedaży
Ile razy karta naprawdę zmieniła właściciela w ostatnim okresie, w odróżnieniu od liczby wystawionych egzemplarzy. Oferty pokazują podaż; sprzedaże pokazują popyt.
- Bulk
Karty niskiej wartości handlowane na wagę, a nie pojedynczo, bo wysyłka jednej commonki kosztuje więcej, niż ktokolwiek za nią zapłaci.
- Ryzyko dodruku
Możliwość, że rzadkość karty zostanie unieważniona dodrukiem w przyszłym secie. Ryzyko strukturalne na kartach nowoczesnych, w zasadzie nieobecne w vintage’u.
- Spike
Nagły, krótkotrwały wzrost ceny, zwykle wywołany wynikami turniejowymi, uwagą mediów albo szokiem podażowym. Spike’i często się cofają, i dlatego historia liczy się bardziej niż dzisiejsza liczba.
- Wartość oczekiwana
Średnia wartość zawartości produktu zafoliowanego, ważona prawdopodobieństwem trafienia każdej karty. Zwykle niższa niż cena sprzedaży produktu — na tym opiera się cały model biznesowy.
Czytaj dalej
Co dalej.
Stan kart
Europejska skala siedmiu stopni i jak umieścić na niej kartę.
Czytaj poradnik →Jak działa wycena
Skąd bierze się każda liczba pokazywana przez Scadex i czego nie znaczy.
Metoda wyceny →Wyceń swoją kolekcję
Suma rynkowa, wpływ ze sprzedaży i wartość odtworzenia to trzy różne liczby.
Czytaj poradnik →Tu zaczyna się twoja kolekcja
Pobierz Scadex